IHAR - Biblioteka

Rośliny Oleiste - Oilseed Crops

« wstecz

Sterole i ich utlenione pochodne w olejach roślinnych rafinowanych i tłoczonych na zimno.
Sterols and their oxidized derivatives in refined and cold pressed seed oils.
2, 2001

Autor:

Rudzińska M., Kazuś T., Wąsowicz E.


Strony:

477-494


Streszczenie:

Celem niniejszej pracy była identyfikacja pochodnych utlenionych kampesterolu, stigmasterolu i b -sitosterolu techniką GC/MS oraz oznaczanie ich zawartości w olejach roślinnych rafinowanych i tłoczonych na zimno. Analizie poddano oleje z oliwek, rzepakowy, sojowy, słonecznikowy, kukurydziany tłoczone na zimno i rafinowane oraz olej lniany wysokolinolowy tłoczony na zimno. Oleje te zostały zakupione w sieci detalicznej. Zawartość fitosteroli oznaczano metodą chromatograficzną GC, po uprzednim zmydleniu próby. W celu oznaczenia zawartości oksyfitosteroli, proces zmydlania zastąpiono transestryfikacją, następnie próbę oczyszczano na kolumienkach SPE – NH2, sililowano i analizowano techniką GC/MS. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że najwyższą zawartością steroli charakteryzowały się oleje kukurydziany i rzepakowy, zarówno rafinowane jak i tłoczone na zimno. Do identyfikacji oksyfitosteroli w próbach olejów wykorzystano mieszaninę pochodnych utlenionych kampesterolu, b -sitosterolu oraz stigmasterolu otrzymaną po ogrzewaniu standardów. Zastosowane metody analityczne pozwoliły na oznaczenie zawartości 18 pochodnych utlenionych fitosteroli w olejach roślinnych. We wszystkich olejach stwierdzono obecność tych związków, ale w olejach rafinowanych ich zawartość była około 2–2,5 razy wyższa niż w olejach tłoczonych na zimno. Najniższą zawartość pochodnych utlenionych fitosteroli stwierdzono w oleju rzepakowym tłoczonym na zimno — 7,83 m g/g oleju, a najwyższą w oleju słonecznikowym rafinowanym — 48,76 m g/g oleju. W przypadku olejów tłoczonych na zimno były to głównie epimery 7-hydroksy-fitosteroli oraz 7-keto-fitosteroli, natomiast w olejach rafinowanych największą grupę stanowiły pochodne epoksydowe. Jednocześnie stwierdzono, że skład procentowy frakcji oksyfitosterolowej różni się znacznie od składu procentowego frakcji fitosterolowej.


Słowa kluczowe:

oksyfitosterole, oleje roślinne, chromatografia gazowa, spektrometria masowa


Summary:

The goal of this work were identification of oxidation products of campesterol, stigmasterol and b -sitosterol using GC/MS technique and determination of their content in plant oils both refined and cold pressed. The following oils purchased at local shops were analyzed: olive, rapeseed, soy, sunflower, corn oils cold pressed and refined and cold pressed flax oil. The content of phytosterols was determined using GC method after sample saponification. For the determination of oxyphytosterols saponification process was replaced by transesterification, followed by sample clean-up on SPE-NH2 cartridges. Cleaned samples were derivatized (silanized) and analyzed by GC/MS. Based on our findings rapeseed and corn oils both refined and cold pressed were the ones with the highest in phytosterols contents. For the identification purposes a mixture of oxidized campesterol, b -sitosterol and stigmasterol derivatives obtained by appropriate phytosterols standards heating was used. Utilized analytical methods enabled the determination of phytosterols oxidation products (POP) in plant oils. POPs were present in each sample but their contents in refined oils was 2–2.5 times higher than in cold pressed ones. The lowest levels of oxyphytosterols were detected in cold pressed rapeseed oil 7.83 m g/g of oil and the highest in refined sunflower oil — 48.76 m g/g of oil. Epimers 7-hydroxy-phytosterols and 7-keto-phytosterols were predominant group in cold pressed oils whereas epoxy derivatives were predominant compound in refined oils. Percentage composition of oxyphytosterol fraction differed from phytosterol percentage fraction.


Keywords:

oxyphytosterols, plant oils, gas chromatography, mass spectrometry




Pełna treść artykułu:

Rudzińska M., Kazuś T., Wąsowicz E. - [177,3 kB]
Sterole i ich utlenione pochodne w olejach roślinnych rafinowanych i tłoczonych na zimno.