IHAR - Biblioteka

Rośliny Oleiste - Oilseed Crops

« wstecz

Wpływ podstawowych czynników agrotechnicznych na plonowanie i strukturę plonu mieszańców złożonych rzepaku ozimego. I. Wpływ gęstości siewu i procentowego udziału roślin zapylacza na plon i strukturę plonu mieszańca złożonego rzepaku ozimego POH 595.
Effect of main agrotechnical factors on yield and yield structure of oilseed rape composite hybrids. I. Effect of sowing density and percentage of pollinator plants on yield and yield structure of oilseed rape composite hybrids POH 595.
2, 2001

Autor:

Wielebski F., Wójtowicz M.


Strony:

363-380


Streszczenie:

Badano wpływ gęstości siewu (70, 140, 230 nasion/m2) i procentowego udziału nasion zapylacza (5, 10, 20, 30, 40, 50%) na przeżywalność i rozwój roślin męskopłodnych w łanie roślin mieszańcowych pokolenia F1. Wyniki stanowią syntezę z dwóch serii doświadczeń polowych prowadzonych w latach 1997/98 i 1998/99 w trzech Zakładach Doświadczalnych Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Borowo, Łagiewniki i Oleśnica Mała. Obiektem badań był mieszaniec złożony POH 595, którego komponentami były: niezrestorowany mieszaniec pokolenia F1 — FP01 i odmiana Bor jako zapylacz. Najwyższe plony uzyskano wysiewając 70 nasion/m2, w których 20–40% stanowiły nasiona zapylacza. Różnice w plonach wynikały bezpośrednio z wpływu badanych czynników na elementy struktury plonu komponentów mieszańca złożonego. Obsada roślin najbardziej wpływała na liczbę łuszczyn pełnych na roślinie. Przy najmniejszej gęstości (70 nasion/m2) zarówno rośliny niepylące jak i pylące wiązały najwięcej łuszczyn i o najkorzystniejszym stosunku łuszczyn pełnych do płonych. Łuszczyny wypełnione były większą liczbą nasion i charakteryzowały się najwyższą masą 1000 nasion. Ilość wysiewu nie miała wpływu na jakość zebranych nasion. Skład mieszańców złożonych: 70% nasion roślin niepłodnych pokolenia F1 i 30% nasion zapylacza zapewniał w okresie kwitnienia dostateczną ilość pyłku, niezbędną do dobrego zapylenia roślin oraz gwarantował otrzymanie dużej liczby łuszczyn wypełnionych nasionami, które cechowała wysoka zawartość tłuszczu i niska zawartość glukozynolanów. Istotne zróżnicowanie wartości elementów struktury plonu wystąpiło między roślinami pylącymi i niepylącymi. Rośliny mieszańcowe tworzyły więcej łuszczyn wypełnionych mniejszą liczbą nasion, ale o większej masie. Ponadto rośliny te charakteryzowały się większym udziałem łuszczyn pełnych, były wyższe i lepiej się rozgałęziały. Ilość wysiewu wpływała istotnie na cechy morfologiczne roślin przed zimą, a wiosną na liczbę rozgałęzień oraz wysokość roślin, zarówno niepylących jak i pylących. Wraz ze zwiększeniem ilości wysiewu nasion, rośliny mniej się rozgałęziały i były niższe. Zdolność do przetrwania roślin zapylacza zależała głównie od gęstości siewu. Jej zwiększenie przyczyniało się do zmniejszenia procentu roślin pylących, które były silniej zagłuszane przez wyróżniające się większym wigorem rośliny mieszańcowe.


Słowa kluczowe:

rzepak ozimy, mieszańce złożone, gęstość siewu, struktura plonu


Summary:

The effect of sowing rate (70, 140, 230 seeds per sq. m.) and percentage of pollinator seeds in sowing mixture (5, 10, 20, 30, 40, 50%) on survival rate and development of pollinator plants in a canopy of F1 hybrid plants was evaluated. Synthesis of two series of field experiments carried out in 1997/98 and 1998/99 in three experimental stations of Plant Breeding and Acclimatization Institute: Borowo, Łagiewniki, Oleśnica Mała is presented. The subject of this study was non-restored hybrid POH 595 composed of hybrid FP01 and pollinator variety — Bor. The highest yield was achieved at the sowing rate of 70 seeds per sq. m. and 20–40 per cent of pollinator seeds in sowing mixture. The difference in yields resulted from the influence of investigated factors on yield structure of non-restored hybrid components. Plant density mostly affected the number of properly developed pods. Both male sterile plants and pollinator plants at the sowing rate of 70 seeds per sq. m. produced the greatest amount of pods and were characterized by the highest percentage of properly developed pods. These pods produced more seeds and were characterized by the highest weight of 1000 seeds. Sowing rate had not significant effect on quality of harvested seeds. Hybrid composition: 70 per cent of seeds of male sterile F1 hybrid plants and 30 per cent of seeds of pollinator plants ensured adequate amount of pollen to plant pollination during flowering and warranted high pod production with high quality seeds characterized by high content of oil and low content of glucosinolates. Significant difference between yield components of pollinator and male sterile plants was noticed. Male sterile plants produced more pods with fewer but bigger seeds. Moreover these plants were characterized by higher percentage of properly developed pods, were higher and had more branches. Sowing rate significantly affected the morphological character of plants before winter and the number of branches and height of both pollinator and male sterile plants in spring. With the increase of sowing rate plants had fewer branches and were smaller. Survival of pollinator plants mainly depended on sowing rate. The increase of sowing rate caused the decrease of pollinator plant percentage because pollinator plants were more suppressed by more competitive male sterile plants.


Keywords:

winter oilseed rape, composite hybrids, density of sowing, yield structure




Pełna treść artykułu:

Wielebski F., Wójtowicz M. - [310,18 kB]
Wpływ podstawowych czynników agrotechnicznych na plonowanie i strukturę plonu mieszańców złożonych rzepaku ozimego. I. Wpływ gęstości siewu i procentowego udziału roślin zapylacza na plon i strukturę plonu mieszańca złożonego rzepaku ozimego POH 595.