IHAR - Biblioteka

Rośliny Oleiste - Oilseed Crops

« wstecz

Wpływ gęstości siewu na plon nasion oraz cechy morfologiczne i elementy struktury plonu odmian populacyjnych i mieszańcowych rzepaku ozimego.
Effect of sowing density on seed yield, morphological plant character and yield structure of open pollinated cultivars and composite hybrids of winter oilseed rape.
2, 2001

Autor:

Wielebski F., Wójtowicz M.


Strony:

349-362


Streszczenie:

Celem badań prowadzonych w latach 1998–2000 było określenie wpływu zróżnicowanej obsady roślin na plon i elementy struktury plonu oraz zbadanie zdolności kompensacyjnych nowych odmian rzepaku. W badaniach uczestniczyły 4 odmiany populacyjne (Bor, Marita, Kana i Silvia) i jeden mieszaniec złożony (w roku 1998 — Synergy, zaś w latach 1999 i 2000 — POH 798). Badając plon nasion stwierdzono istotną interakcję pomiędzy ilością wysiewu (40–160 nasion/m2) a odmianami. Dla odmiany Bor wystarczającą okazała się ilość wysiewu 40 nasion na m2, natomiast Marita najwyższy plon osiągnęła przy wysiewie 120 nasion na m2. U pozostałych odmian istotnie najwyższe plony otrzymano wysiewając 80 nasion/m2. Spośród badanych elementów struktury plonu pod wpływem zmieniającego się zagęszczenia roślin największym zmianom podlegała liczba łuszczyn na roślinie. Wartości tej cechy ujemnie korelowały z obsadą roślin na jednostce powierzchni, natomiast dodatnio z liczbą rozgałęzień bocznych. Liczba rozgałęzień ujemnie korelowała z obsadą roślin. Z elementów struktury plonu najmniejszym zmianom ulegała liczba nasion w łuszczynie. Brak było istotnych korelacji między liczbą roślin na jednostce powierzchni i liczbą łuszczyn na roślinie. Zróżnicowana obsada roślin wywarła istotny wpływ na morfologię roślin zimujących i zbieranych. Wzrost zagęszczenia roślin u badanych odmian powodował przed zimą istotne zmniejszenie liczby liści w rozecie i grubości szyjki korzeniowej, w mniejszym natomiast stopniu wpływał na wyniesienie pąka wierzchołkowego. Na wielkość tych cech duży wpływ miały jesienne warunki pogodowe. W porównaniu do odmian populacyjnych mieszańce tworzyły rozety złożone z większej liczby liści oraz grubszą szyjkę korzeniową, ale jednocześnie miały wyżej umieszczony pąk wierzchołkowy. Przezimowanie było ujemnie skorelowane z wyniesieniem stożka wzrostu i liczbą roślin przed zimą, dodatnio z grubością szyjki korzeniowej, brak było istotnej korelacji z liczbą liści w rozecie. Przed zbiorem z obsadą roślin ujemnie skorelowana była liczba rozgałęzień oraz wysokość i stopień wylegania roślin, dodatnio — wysokość pierwszego rozgałęzienia.


Słowa kluczowe:

rzepak ozimy, agrotechnika, gęstość siewu, mieszańce złożone, cechy morfologiczne


Summary:

The purpose of the investigations, carried out in 1998–2000, was to explain the influence of plant population density on seed yield, yield components and compensation ability of new cultivars of oilseed rape. Four open pollinated cultivars (Bor, Marita, Kana and Sylvia) and the composite hybrid (Synergy in 1998 and POH 798 in 1999, 2000) were investigated. Studying seed yield, significant interaction between sowing density (40–160 seeds per sq. m) and cultivars was demonstrated. Sowing density of 40 seeds per sq. m. was sufficient for Bor while Marita achieved the highest yield at the sowing of 120 seeds per sq. m. Other cultivars had the highest yield at the sowing density of 80 seeds per sq. m. Among investigated yield components the character most susceptible to plant population density was the number of pods per plant. Values of this feature were negatively correlated with plant population density and positively with the number of branches per plant. The number of branches was negatively correlated with plant population density. The least changeable yield component was the number of seeds per pod. Significant correlation between the number of plants per area unit and the number of pods per plant was not stated. Plant population density significantly affected the morphological character of hibernating and harvested plants. The increase of plant density caused significant reduction of the number of leaves per rosette and the diameter of root collar and less affected the elevation of shoot apex. Weather conditions during autumn had significant effect on values of these morphological characters of hibernating plants. Rosettes of hybrids had more leaves and greater diameter of root collar and higher elevation of shoot apex in comparison with open pollinated cultivars. Winterhardiness was negatively correlated with the elevation of shoot apex and the number of plants per area unit before winter and positively with the diameter of root collar. There was not significant correlation between wintering and number of leaves per rosette. Plant population density before harvest was negatively correlated with the number of branches, plant height and lodging of plants, while positively with height of the lowest branch.


Keywords:

winter oilseed rape, agronomical practices, sowing density, composite hybrids, morphological traits




Pełna treść artykułu:

Wielebski F., Wójtowicz M. - [122,54 kB]
Wpływ gęstości siewu na plon nasion oraz cechy morfologiczne i elementy struktury plonu odmian populacyjnych i mieszańcowych rzepaku ozimego.