IHAR - Biblioteka

Rośliny Oleiste - Oilseed Crops

« wstecz

Rola siarki w kształtowaniu ilości i jakości plonu rzepaku ozimego
The role of sulphur as a factor affecting quantity and quality of yield of winter oilseed rape
Tom 36, 2015

Autor:

Wielebski F.


Strony:

39-59


Streszczenie:

Siarka należy do grupy podstawowych składników pokarmowych warunkujących prawidłowy wzrost i rozwój roślin, a tym samym wydanie wysokiego i dobrej jakości plonu. Zmniejszenie emisji siarki doprowadziło w ostatnich dwóch dekadach do wzrostu zainteresowania siarką jako składnikiem nawozowym roślin uprawnych. Mniejsze ilości siarki, jakie dostają się do gleby z powietrza nie pokrywają potrzeb pokarmowych roślin, zwłaszcza mających duże wymagania względem tego pierwiastka, do których należy rzepak. W efekcie pojawiła się konieczność uzupełnienia niedoborów siarki w glebie przez nawożenie mineralne. Najważniejsze funkcje siarki w roślinie wynikają z obecności tego składnika w aminokwasach siarkowych (cystynie, cysteinie i metioninie) odgrywających istotną rolę w tworzeniu białek, a także będących prekursorami innych ważnych związków, takich jak: glukozynolany, glutation, tiamina (witamina B1), biotyna (witamina H), koenzym A, kwas liponowy, tioredoksyny oraz sulfolipidy. Biorą one udział w procesach oksydoredukcyjnych zachodzących w komórce, katalizują liczne procesy enzymatyczne, są odpowiedzialne za metabolizm węglowodanów, proces fotosyntezy, a także niezbędne w syntezie kwasów tłuszczowych oraz chlorofilu i ligniny. Działanie plonotwórcze siarki w roślinie wynika głównie z roli jaką pełni ten pierwiastek w meta¬bolizmie azotu, co wyraża się nie tylko korzystnym wpływem na plon i jakość nasion ale także zmniejszeniem ryzyka wymywania azotanów. Siarka jest głównym komponentem glukozynolanów i większości białek oraz uczestniczy w syntezie tłuszczu, a zatem ilość dostępnej dla roślin siarki ma istotny wpływ na poziom tych ważnych substancji. Liczne badania wskazują na interakcyjny wpływ siarki i azotu na kształtowanie plonu oraz zawartości białka, tłuszczu i glukozynolanów w nasionach a także udziału poszczególnych kwasów tłuszczowych w oleju. Glukozynolany, podobnie jak szereg innych związków organicznych zawierających siarkę, takich jak: siarkowodór, glutation, sulfolipidy czy fitoaleksyny pełnią w roślinie ważną rolę w zwiększaniu odporności roślin na stres wywołany działaniem czynników środowiskowych oraz ochronie przed szkodnikami i chorobami. Celem pracy było przedstawienie roli siarki w kształtowaniu plonu oraz jakości nasion i oleju rzepaku ozimego.


Słowa kluczowe:

rzepak ozimy, rola siarki, plon nasion, tłuszcz, białko, glukozynolany, kwasy tłuszczowe


Summary:

Sulphur belongs to a group of basic nutrients ensuring regular growth and development of plants and, consequently, high yield and good quality. The reduction of sulphur emission in the past two decades has caused growing interest in sulphur as a fertilizer for cultivated plants. Smaller amounts of sulphur that get into soil from the air do not cover the nutritional needs of plants, particularly of those with high requirements for sulphur, such as rapeseed. Supplementation of sulphur deficiency in the soil with mineral fertilizers has become necessary. The most important functions of sulphur in a plant result from the presence of this component in the protein amino acids (cystine, cysteine and methionine) playing an important role in the creation of proteins, as well as precursors of other important compounds such as glutathione, thiamine (vitamin B1), biotin (vitamin H), coenzyme A, lipoic acid, thioredoxin, and sulfolipids. They participate in redox processes occurring in a cell, catalyze many enzymatic processes, are responsible for the metabolism of carbohydrates, photosynthesis and necessary for the synthesis of fatty acids and chlorophyll and lignin. Yield-forming effect of sulphur in plants stems mainly from the role which it plays in the metabolism of nitrogen what is reflected not only in beneficial effects on yield and seed quality but also in reduction of risk of nitrate leaching. Sulphur is the important component of glucosinolates and the majority of proteins and participates in the synthesis of fat, and thus the amount of sulphur available to plants has a significant effect on the amount of these nutritionally important substances. Several studies point to the interactive effect of sulphur and nitrogen in the formation of yield and content of protein, fat and glucosinolates in the seed and the profile of fatty acids in oil. Glucosinolates, like many of other organic compounds containing sulfur, such as hydrogen sulfide, glutathione, sulfolipids and phytoalexins play an important role in a plant, increasing the resistance of plants to stress induced by environmental factors and protection against pests and diseases. The aim of this work was to present the role of sulphur in the formation the yield and quality of seeds and oil of winter oilseed rape.


Keywords:

winter oilseed rape, role of sulphur, seed yield, fat, protein, glucosinolates, fatty acids




Pełna treść artykułu:

Wielebski F. - [265,96 kB]
Rola siarki w kształtowaniu ilości i jakości plonu rzepaku ozimego